Prostatektomia to operacja usunięcia gruczołu krokowego, najczęściej stosowana w leczeniu raka prostaty. Dzięki nowoczesnym metodom chirurgicznym zabieg jest coraz bardziej precyzyjny, mniej inwazyjny, a czas rekonwalescencji krótszy. W tym artykule przedstawiamy przebieg operacji, dostępne metody oraz najważniejsze informacje dotyczące przygotowania i powrotu do zdrowia.
Przygotowanie do zabiegu
Przed operacją kluczowe jest dokładne przygotowanie pacjenta. Obejmuje ono:
Badania diagnostyczne
- PSA (swoisty antygen sterczowy) – badanie krwi monitorujące ryzyko raka prostaty.
- Wieloparametryczny rezonans magnetyczny (mpMRI) – pozwala zlokalizować zmiany nowotworowe i ocenić ich zasięg.
- Biopsja prostaty z oceną histopatologiczną – określa stopień złośliwości komórek nowotworowych.
- Dodatkowe badania obrazowe – w razie podejrzenia przerzutów (TK, scyntygrafia kości).
Ocena stanu zdrowia
- Kardiologiczna i pulmonologiczna – EKG, spirometria, RTG, ewentualne echo serca.
- Badania laboratoryjne – morfologia, funkcje nerek i wątroby, parametry krzepnięcia, grupa krwi.
Przygotowanie praktyczne
- Powstrzymanie się od jedzenia i picia na 6–8 godzin przed zabiegiem.
- Higiena z użyciem mydła antyseptycznego.
- Kontrola glikemii u pacjentów z cukrzycą.
- Ograniczenie palenia dla lepszego gojenia i mniejszego ryzyka powikłań.
Metody przeprowadzania prostatektomii
- Radykalna otwarta – tradycyjna metoda z nacięciem w dolnej części brzucha lub krocza.
- Laparoskopowa – małoinwazyjna, wykonywana przez kilka niewielkich nacięć przy pomocy kamery i precyzyjnych narzędzi.
- Robotyczna (robot-assisted laparoscopy) – najbardziej nowoczesna, umożliwia precyzyjne ruchy narzędzi i szybszy powrót do zdrowia.
Wybór metody zależy od stanu zdrowia pacjenta, lokalizacji guza i indywidualnych potrzeb.
Przebieg operacji
Operacja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym i obejmuje:
- mobilizację prostaty i zachowanie pęczków nerwowo-naczyniowych,
- kontrolę krwawienia,
- usunięcie prostaty wraz z pęcherzykami nasiennymi,
- połączenie pęcherza z cewką moczową (anastomoza),
- założenie cewnika i ewentualnych drenaży.
W niektórych przypadkach wykonuje się limfadenektomię, czyli usunięcie regionalnych węzłów chłonnych w celu dokładniejszego określenia stopnia zaawansowania choroby.
Możliwe powikłania
Choć zabieg jest bezpieczny, mogą wystąpić:
- nietrzymanie moczu,
- zaburzenia erekcji,
- zwężenie cewki moczowej,
- infekcje,
- krwawienie,
- bardzo rzadko uszkodzenie odbytnicy.
Objawy wymagające pilnej konsultacji: silny ból, wysoka gorączka, obfite krwawienie, brak oddawania moczu, obrzęk lub zaczerwienienie okolicy operowanej.
Powrót do zdrowia i rehabilitacja
- Cewnik moczowy zazwyczaj usuwany po 7–14 dniach.
- Wczesna mobilizacja – chodzenie i delikatne ćwiczenia poprawiają rekonwalescencję.
- Ćwiczenia mięśni dna miednicy (Kegla) – kluczowe w odzyskiwaniu kontroli nad pęcherzem.
- Rehabilitacja erekcyjna – leki doustne, iniekcje, urządzenia próżniowe, protezy prącia w razie potrzeby.
- Programy korekcyjne – np. sztuczny zwieracz cewki w przypadku utrwalonego nietrzymania moczu.
Podsumowanie
Prostatektomia jest nowoczesnym i skutecznym sposobem leczenia raka prostaty. Dzięki precyzyjnym metodom chirurgicznym i starannej rehabilitacji pacjent może odzyskać pełną sprawność i jakość życia.
Skonsultowanie się z doświadczonym urologiem jest pierwszym krokiem do opracowania indywidualnego planu leczenia. Wczesna diagnoza i odpowiednia interwencja przekładają się na lepsze wyniki zdrowotne i komfort pacjenta.
Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady medycznej ani zalecenia do leczenia. Wszelkie decyzje diagnostyczne i terapeutyczne powinny być podejmowane w konsultacji z licencjonowanym lekarzem.