Glutation to związek, który organizm wytwarza z trzech aminokwasów: cysteiny, glicyny i kwasu glutaminowego. Występuje w większości komórek, a szczególnie dużo produkuje go wątroba. Pomaga utrzymać równowagę oksydacyjno-redukcyjną, chroni struktury komórkowe i uczestniczy w przemianach wielu substancji. Obniżony poziom glutationu nie daje jednak jednego charakterystycznego objawu, dlatego wynik badania zawsze wymaga szerszej oceny stanu zdrowia.
Glutation chroni komórki przed stresem oksydacyjnym
Podczas oddychania komórkowego, wysiłku, infekcji i kontaktu z częścią substancji chemicznych powstają reaktywne formy tlenu. Ich nadmiar może uszkadzać lipidy, białka oraz DNA. Glutation oddaje elektrony, dzięki czemu pomaga neutralizować te cząsteczki. W reakcji tej przechodzi z formy zredukowanej GSH do utlenionej GSSG. Enzymy komórkowe mogą następnie odtworzyć jego aktywną postać.
Znaczenie ma więc nie tylko ilość glutationu, lecz także stosunek GSH do GSSG. Taki wskaźnik opisuje równowagę między ochroną antyoksydacyjną a nasileniem procesów utleniania. Glutation pomaga również utrzymać prawidłowe warunki pracy mitochondriów i komórek odpornościowych. Sam spadek jego stężenia nie wyjaśnia jednak przyczyny dolegliwości.
Wątroba wykorzystuje glutation podczas przemian substancji
Glutation łączy się z wybranymi produktami przemiany materii, lekami i związkami pochodzącymi ze środowiska. Reakcje te ułatwiają ich dalsze przetwarzanie oraz wydalanie. Związek wspiera też działanie innych przeciwutleniaczy i pomaga chronić grupy siarkowe białek przed utlenieniem.
Organizm stale zużywa i odnawia glutation. Do jego syntezy potrzebuje odpowiedniej ilości aminokwasów, zwłaszcza cysteiny, oraz sprawnie działających enzymów. Na zasoby GSH mogą wpływać dieta, wiek, palenie tytoniu, długotrwałe spożywanie alkoholu, niektóre leki, choroby wątroby i nasilony stres oksydacyjny. Sama obecność jednego z tych obciążeń nie potwierdza niedoboru.
Objawy obniżonego poziomu glutationu nie są swoiste
Zmęczenie, wolniejsza regeneracja, częste infekcje czy gorsza tolerancja wysiłku mogą występować przy wielu chorobach i niedoborach żywieniowych. Nie należy więc rozpoznawać niedoboru glutationu wyłącznie na podstawie samopoczucia.
Przy takich objawach lekarz zwykle zaczyna od wywiadu i podstawowych badań, które pomagają sprawdzić między innymi morfologię, gospodarkę żelazową, czynność tarczycy, wątroby i nerek. Oznaczenie glutationu może uzupełnić diagnostykę, ale nie zastępuje badań dobranych do najbardziej prawdopodobnej przyczyny dolegliwości.
Lekarz może rozważyć pomiar GSH przy podejrzeniu zaburzeń równowagi oksydacyjnej, wybranych chorobach metabolicznych lub przewlekłych chorobach wątroby. Osobną grupę stanowią bardzo rzadkie, dziedziczne zaburzenia syntezy glutationu. Mogą one powodować niedokrwistość hemolityczną, kwasicę metaboliczną, zaburzenia neurologiczne i nawracające infekcje. Ich rozpoznanie wymaga badań specjalistycznych.
Jak bada się poziom glutationu?
Laboratoria mogą oznaczać glutation całkowity, jego formę zredukowaną i utlenioną albo stosunek GSH do GSSG. Materiałem najczęściej jest krew pełna, osocze lub krwinki. Wynik zależy od metody analitycznej, sposobu pobrania oraz czasu zabezpieczenia próbki, ponieważ glutation szybko ulega przemianom po pobraniu krwi.
Z tego powodu badanie nie działa jak prosty test przesiewowy. Lekarz powinien zestawić wynik z objawami, przyjmowanymi lekami, dietą oraz rezultatami innych badań. Dopiero taka ocena pozwala zdecydować, czy potrzebne jest leczenie przyczyny, zmiana codziennych nawyków, suplementacja albo wlewy z glutationem.
Wynik badania powinien prowadzić do przemyślanego postępowania
Glutation wspiera ochronę komórek, pracę wątroby i utrzymanie równowagi oksydacyjnej, lecz jego niższe stężenie nie stanowi samodzielnego rozpoznania. Najpierw trzeba ustalić, dlaczego organizm zużywa go szybciej albo produkuje w mniejszej ilości.
Jeśli szukasz terapii glutationem prowadzonej pod opieką personelu medycznego, zapoznaj się z ofertą ATG Medic w Warszawie. Klinika kwalifikuje pacjenta przed wlewem, dobiera sposób postępowania do jego stanu zdrowia i wykonuje zabieg z użyciem sterylnego, jednorazowego sprzętu.