Metal w ciele w większości przypadków nie wyklucza badania, jakim jest rezonans magnetyczny. Decydują o tym materiał implantu, rodzaj urządzenia i badana okolica ciała. Znajomość tych zasad pozwala uniknąć rezygnacji z badania na zapas albo odesłania z pracowni w dniu wizyty.
Dlaczego metal w ciele ma znaczenie podczas rezonansu?
Aparat wytwarza silne pole magnetyczne i fale radiowe, a metal reaguje na nie na trzy sposoby. Pierwszy to przyciąganie przez magnes: elementy z większości gatunków stali mogą się przesuwać lub obracać. Drugi to nagrzewanie: metal może się nieznacznie nagrzewać pod wpływem pola magnetycznego.
zniekształcenia obrazu, nazywane artefaktami. Metal zaciera obraz w swoim otoczeniu, dlatego najbardziej przeszkadza przy badaniu głowy, twarzy i kręgosłupa szyjnego. Ocena takiego badania bywa niemożliwa, mimo że samo skanowanie przebiegło bez dolegliwości.
Czy implanty zębów, korony i aparat ortodontyczny przeszkadzają w badaniu?
Implant zęba, korony i mosty zwykle nie stanowią przeszkody. Pole magnetyczne nie wpływa na elementy ze stopów tytanu, stopów chromowo-kobaltowych, miedzi, ceramiki oraz tworzyw sztucznych, takich jak włókno szklane. Z tych materiałów powstaje większość uzupełnień protetycznych.
aparacie ortodontycznym i w retainerze, czyli drucie przyklejonym od wewnętrznej strony zębów. Takie elementy silnie zniekształcają obraz okolicy twarzy. Dlatego w Centrum Medycznym Zdrowie nie wykonuje się rezonansu głowy u pacjentów z zamkami na zębach, nawet gdy ortodonta zdjął elementy ruchome i wystawił zaświadczenie o braku przeciwwskazań.
Czy z endoprotezą, śrubami lub rozrusznikiem można wykonać rezonans?
Odpowiedź zależy od konkretnego urządzenia. Każdy implant ma paszport implantu, czyli dokument producenta opisujący jego zachowanie w polu magnetycznym. Producenci stosują trzy oznaczenia:
- MR Safe: wyrób bez metalu, bezpieczny w każdym aparacie,
- MR Conditional: badanie możliwe po spełnieniu warunków producenta, np. określonej siły pola lub czasu od zabiegu,
- MR Unsafe: wyrób wyklucza badanie.
Endoproteza biodra lub kolana oraz płyty i śruby po złamaniach powstają zwykle ze stopów tytanu lub chromu z kobaltem. Sprawdzenia dokumentacji wymagają też port do chemioterapii, mechaniczna zastawka serca, implant ślimakowy i sensor do pomiaru glukozy, który w części modeli zdejmuje się przed badaniem.
rozrusznik serca. Wiele obecnych modeli ma oznaczenie MR Conditional, a kardiolog przestawia urządzenie w tryb do badania i kontroluje je po skanowaniu. Centrum Medyczne Zdrowie dysponuje aparatem 1,5 T, dlatego w paszporcie implantu liczą się warunki dla tej siły pola.
Czy tatuaż lub makijaż permanentny jest przeciwwskazaniem?
Tatuaż i makijaż permanentny zwykle pozwalają wykonać badanie. Barwniki mogą wywołać krótkotrwały obrzęk lub zaczerwienienie skóry. Tatuaże dekoracyjne, zwłaszcza kolorowe, wiążą się z ryzykiem oparzeń pierwszego i drugiego stopnia.
Jakie dokumenty przygotować przed zapisem na badanie?
Radiolodzy nie znają parametrów wszystkich dostępnych implantów, dlatego kwalifikacja opiera się na dokumentach pacjenta. Przed zapisem warto przygotować:
- paszport lub kartę implantu otrzymaną po zabiegu,
- kartę informacyjną z wypisu ze szpitala z nazwą wszczepionego urządzenia,
- opisy i płyty z wcześniejszych badań tej samej okolicy.
Brak paszportu można uzupełnić w szpitalu, w którym przeprowadzono zabieg. Każdy element w ciele zgłasza się już przy rejestracji, także taki, który wydaje się nieistotny: drobną śrubę, retainer, odłamek metalu po urazie czy tatuaż. Pełna informacja pozwala ocenić możliwość badania przed dniem wizyty. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz radiolog. Więcej wyjaśnień zawierają najczęstsze pytania o badanie rezonansem oraz opis tego, jak wygląda badanie rezonansem krok po kroku.
Podsumowanie
Metal w ciele rzadko zamyka drogę do badania. Tytan, ceramika i tworzywa zwykle nie przeszkadzają, endoprotezy i rozruszniki wymagają sprawdzenia oznaczeń producenta, a zamki aparatu ortodontycznego wykluczają czytelne badanie głowy. Rezonans magnetyczny w Kielcach można wykonać w Centrum Medycznym Zdrowie przy ul. Karczówkowskiej 45, prywatnie lub w ramach NFZ. Pracownia wykonuje m.in. rezonans głowy, kręgosłupa, kolana, barku i miednicy. Osoba z implantem zgłasza je przy zapisie pod numerem 41 201 01 01 i zabiera paszport implantu na badanie.